Bahar – Program Dergisi

 Yeni yılın gelişinin, bereketin sembolü olan Hıdrellez’de, Newroz’da, Hampartsum’da bizim de bir talebimiz var. Bu iki coğrafyayı, halkları buluşturmak, belki de karşılaştırmak, karşılaşmak…

Merhaba…

Boğaziçi Üniversitesi Folklor Kulübü (BÜFK) olarak bu yıl Bahar isimlidans-müzik gösterimizle seyirci karşısına çıkıyoruz.

Bu gösteriyle, Anadolu ve çevresinde yaşayan halkların dans ve müziklerini halkların kardeşliği teması etrafında kültürel çoğulcu bir anlayışla sahneye taşıyoruz.

Bahar isimli gösterimizin hazırlıklarına 2011 yaz döneminde yaptığımız alan çalışmalarıyla başladık. Bu alan çalışmalarında Üsküp ve Diyarbakır bölgelerini iki merkez olarak belirledik. Öncelikle bu iki bölgenin temsil ettiği Balkan ve Ortadoğu coğrafyalarının tam ortasında oluşumuzun izlerini sürerek işe başladık.

Onlarca halkın bir arada yaşadığı, birçok kültüre ev sahipliği yapmış fakat aynı zamanda savaşlarla, göçlerle parçalanmış, benzer acıları çekmiş olan bu iki bölgeyi aynı sahnede buluşturabilmek bizim için her anlamda önemliydi.

Alan çalışmalarımızda karşılaştığımız, incesaz enstrümanlarıyla icra edilen Diyarbakır Musikisi ve Makedonya’da görülen Čalgija[1] formunun benzerliği oldukça heyecan vericiydi. Birbirinden kilometrelerce uzakta olsalar da, bu kadar ortaklığa sahip olan iki coğrafyayı sahneye taşımak gösterimizin ana odağı haline geldi.

Bu amaçla, belirli okuma ve araştırmaların yanı sıra, çeşitli kayıtlardan dans ve müzik formlarını deşifre etme çalışmaları yaparak ve bölge karakterini yakından tanıyan kişilerle görüşerek dans-müzik repertuvarımızı şekillendirmeye başladık. Ocak 2012 ve Ocak 2013 yıllarında her iki bölgeye yaptığımız gezilerle de hem repertuvarımızı genişletme ve geliştirme imkânı bulduk hem de bölgeden farklı kişi ve topluluklarla iletişime geçtik. Geçtiğimiz eğitim araştırma döneminde, yapılan bu çalışmaları aktarımlara dönüştürdük.


Bahar gösterisi, bir eğitim-araştırma prodüksiyonu olarak

karşınızda. Bu gösteride, daha önceki gösterilerimizde olmayan bir akış formatı denedik. Sahnelerimizi Diyarbakır ve Üsküp bölgelerinin dans ve müziklerini bir araya getirerek oluşturduk.

İyi seyirler dileriz…

Bahar Gösteri Akışı

 

Jemi Mledur O  

Jemi mledur o, o jena ba varge
Motrët tone o, e martojm krejt bashke
Luj luj oj e lumja, oj kutija me lokuma
Opa shinanay, hayt shot mashalah

Toplandık

Toplandık, kuyruk oluşturduk
Kız kardeşimizi evlendiriyoruz
Ne mutlu bize, oyna, oynayalım, oy lokum kutusu
Hopa şinanay, maşallah bugüne varabildik

Geleneksel/Arnavutça/Makedonya
Kaynak:
Vajzat Me Def


ՀոյՆազան

Հոյ Նազան Նազան իմ եար
Հոյ Նազան իմ եարը
Եարիս տունը մեր տան մօտ է
Համբույրները շատ քաղցր է
Թուշիկ մուշիկ իմ անուշիկ
Համով հոտով խօրօտիկ

Hoy Nazan

Hoy nazan nazan, yârim
Hoy nazan, yârim
Yârimin evi bizim eve yakındır,
Öpüşü öyle tatlıdır
Yanakları, benim şirinim
Tadıyla kokusuyla güzelim

Ermenice/Diyarbakır
Söz Müzik:
Onnik Dinkjian

 

Bahar*


Enstrümantal
Düzenleme:
BÜFK

*Arto Tunçboyacıyan’ın ‘Seyrek Seyrek’ parçasından yola çıkarak düzenlenmiştir.

 

Јовано, Јованке 

Јовано, Јованке
Крај Вардарот седиш, мори
Бело платно белиш
Бело платно белиш, душо
Сè нагоре гледаш

Јовано, Јованке
Јас те тебе чекам, мори
Дома да ми дојдеш
А ти не доаѓаш, душо
Срце мое Јовано

Jovano, Jovancık

Jovano, Jovancık

Vardar nehri kenarında oturuyorsun,
Beyaz çamaşırları yıkıyorsun,
Beyaz çamaşırları yıkıyorsun, sevdiğim
Hep yukarı bakıyorsun

Jovano, Jovancık
Ben seni bekliyorum,
Eve gelmen için,
Fakat gelmiyorsun, sevdiğim
Kalbim, Jovano.

Geleneksel/Makedonca/Makedonya                 
Kaynak: “Antologija na Makedonskata Čalgija” Albümü
Dans Formu: Kalamatya-Sirto

Το γεφύρι της Δράμας  

Στο ποτάμι σύρε Χασάν
Στο γεφύρι βγες βρε Χασάν
Ματωμένο σε προσμένει
Μα εσυ δεν το θες

Drama Köprüsü

Çayda sürüklen Hasan
Köprüye çık Hasan
Yaralı bir şekilde geçiyor
Ama sen istemiyorsun

Debreli Hasan

Drama Köprüsü bre Hasan
Dardır geçilmez bre Hasan, dardır geçilmez
Soğuktur suları bre Hasan bir tas içilmez

Anadan babadan Hasan
Yardan geçilmez bre Hasan, yardan geçilmez

At martini Debreli Hasan dağlar inlesin
Drama Mahpusu’nda bre Hasan dostlar dinlesin

Geleneksel/Rumca-Türkçe/Yunanistan
Kaynak: Gayda İstanbul
Dans Formu: Debreli

 

Ederlezi
Sa me amala oro khelena
Oro khelena, dive kerena
Sa o Roma, babo babo
Sa o Roma, o daje
Hıdrellez

Tüm arkadaşlarım oro oynuyor
Oro oynuyor, günü kutluyor
Tüm Romaniler, babacığım
Tüm Romaniler, ah anneciğim

Geleneksel/Romani/Balkan
Kaynak: Goran Bregovič
Dans Formu: Arnavut Gaydası


Zımrina

Hul safro zımrina
Hul safro rukdina
Suryoyo u Suryayto
Koso dhubo mahlina

Bu lelyo mhalhina
U sahro ahmayna
Kmu nahro gyıtvina
Koso dhubo şotina

Lo fayış bohina
Faşirina bıbrito
Li hyartaydah
Umro koleno

*Şarkının Süryanice transkripsiyonunu ulaşamadığımız için Latin alfabesiyle yazılmış halini ekledik.


Şarkı Söyleyelim

Gece yürüyelim
Ay da bizimle
Nehrin kenarında oturalım
Sevgi kadehi kaldıralım

Sabaha kadar şarkı söyleyip dans edelim
Sevgi kadehi kaldıralım ey Süryani kızı

Artık ağlamayalım
Dünyada kaybolduk
Senin bakışın için
Bir ömür beklerim

Geleneksel/Süryanice
Kaynak:
İbrahim Kevo
Dans Formu: Şehani

Yeşil Yaprak Arasında

Yeşil yaprak arasında kırmızı gül goncesi
Nerelerde mesken kurmuş gönlümün eğlencesi
Varın deyin nazlı yâre ayrılık son gecesi
Gözüm gördü gönlüm sevdi yar yoluna fedayım
Vallahi dost billahi dost sana kurban can dâim

Geleneksel/Türkçe/Elazığ
Dans Formu:
Çiftetelli

  

Bir Günüm Asude Geçmez

Bir günüm asude geçmez âh-ü efgan etmeden,
Bir gecem bulmaz sabahı gamla idman etmeden,
Huda bilir ki tağı tağ hüzre kururdum bu âleme
Daşaydı yarı şirin kanı ferhadım beni hüjregarı
Hüşrevi ol şepki tezin ettiler gülü ferhadı
İnayı şiirin ettiler her dem ey zalım felek
Sineme dokunma benim
Taş mı sandın yüreğim
Kale mi sandın bedenim
Geleneksel/Türkçe/Urfa
Kaynak:
Kazancı Bedih



Akaya Bori

Akaya bori sar kelela
Sar kelena na cenela
Kelav mange, uşte mange
Sar khelena na cenela
Bori, beş dives, ale, gilav
Ci ki yavin tori biyav
Bu Gelin Nasıl Oynuyor

Bu gelin nasıl oynuyor
Nasıl oynuyor bilmiyorum
Oynar bana kalk bana
Nasıl oynar bilmiyorum
Gelin, otur bugün gel şarkı söyle
Sabaha kadar senin düğünün

Geleneksel/Romanes/Mersin
Söz Düzenleme: 
Burcu Şener (BÜFK)
Kaynak: “Roman Olsun” Albümü (Kalan Müzik)

*Danslar BÜFK  Çingene dansları repertuarından kolaj yapılarak oluşturulmuştur.

Tropnalo Oro-Šopska Petorka

Geleneksel/Enstrümantal/Makedonya
Dans Formu:
Kopačka-Šopska Petorka
Gowend

Geleneksel/Enstrümantal/Diyarbakır
Kaynak:
Abdürrezzak İnal
Dans Formu: Gowend-Çepik-Köçek

Îroj Bihare
Îroj Newroze, li me pîroz be!
Îroj Bihare, cejna dildara ye

Dengê wan hate yarê, heydê govendê
Wa agir har bû, rabe dîlanê

Ho leyl ho leyl ho leylana

Bugün Bahar
Bugün Newroz, kutlu olsun bize!
Bugün bahar, sevenlerin bayramı

Sesleri geldi yarim, haydi halaya
Bak ateş harlandı,  halaya duralım

Ho leyl ho leyl ho leylana

Geleneksel/Kurmancî/Duhok
Söz: Metîn Fidel Kılıç
Kaynak: Ali Tekbaş


Teşkoto Oro-Keşeo

Geleneksel Dans-Müzik Formu/Enstrümantal/

Üsküp-Diyarbakır


Մշոաղջիկ

Էս ի՜նչ սիրուն պատկեր ունես
Հայ ոսկեծամ Անահիտն ես,
Մշո աղջիկ, Մշո աղջիկ, Մշո աղջիկ,
էդ ինչ լավն ես

Muşlu Kız

Ne de güzeldir resmin
Ermeni tanrıçası altın saçlı Anahid gibisin
Muşlu kız, ne de güzelsin

Geleneksel/Ermenice
Kaynak:
Alla Levonyan


O ντόκτορ

Αμαν, δεν μου λέτε πού είναι αυτός ο ντόκτορ
Που γιατρεύει τις πληγές, ο ντόκτορ
Για να γιάνει και τις δικές μου
Που ‘χω σε πολλές μεριές

Ah Doktor

Anlat bana nerede bu doktor
Yaraları iyileştiren doktor
Benim yaralarımı da iyileştirsin
Bedenimdeki yaraları

Geleneksel/Rumca/Rumeli

Diyarbakır Etrafında Bağlar Var

Diyarbakır etrafında bağlar var
Fitil işler yüreğimde yara var aman
Sen gidersen benim başka kimim var
İsterem ki bir gün evvel gelesen aman.

Geleneksel/Türkçe/Diyarbakır

Sanatsal desteklerinden dolayı Ayhan Akkaya’ya,

Burcu Yankın’a, Duygu Aydın’a, Fehmiye Çelik’e,

Feryal Öney’e, İbrahim Odak’a, Mehmet Ali Yılmaz’a,

Selda Öztürk’e,
Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğu’na;

 

Alan çalışmaları sürecimizde bizden yardımını esirgemeyen Ratko Dautovski’ye,

Boşko Mangarovski ve Dobrila Graseska’ya,

 Alil Selim’e, Velika Stojkova’ya, Rukije Aliu’ya,

Sezgin Kaplan’a, Doç. Dr. Belma Kurtişoğlu’na,

Matilda Likaj’a, Alexandra Salamandra’ya,

 Hatullah Vardar’a,

Gostivarlılar Derneği’ne, Onnik ve Ara Dinkjian’a, Diyarbakır Sur Belediye Başkanı Abdullah Demirbaş’a, Şeyhmus Diken’e, Ali Aktaş’a, Yakup Atuğ’a,Abdürrezak İnal’a

Meryem Kirkoryan’a, Bayzar Alata’ya, Mürsel Kaya’ya 

Katkılarından dolayı B.Ü. Rektörü Prof. Dr. Gülay Barbarosoğlu’na,
Öğrenci İşleri Dekanı Doç. Dr. Biray Kolluoğlu’na,

İdari ve Mali İşler Daire Başkanı Bülent Çebi’ye,

Halkla İlişkiler İdari Koordinatör’ü Işıl Bilger’e

ve tüm Halkla İlişkiler Ofisi çalışanlarına,

Öğrenci Faaliyetleri Koordinasyon Sorumlusu

Selver Kılıçarslan’a,
Öğrenci Faaliyetleri Koordinasyon Kurulu’na,

B.Ü Matbaa Müdürü Birol Aydın’a,

Dursun Yavuzer’e

 ve tüm B.Ü. emekçilerine teşekkürü bir borç biliriz.


[1]Ud, keman, kanun, tef, darbuka gibi enstrümanlarla icra edilen Makedon şehir müziği formu